รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ “โครงการแนวทางการสร้างความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง”

ดาวน์โหลด

• รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ระยะที่ 1 โดย ผศ. ดร.ต่อภัสสร์ ยมนาค (2565) คลิกที่นี่
• รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ระยะที่ 2 โดย ผศ. ดร.ธานี ชัยวิวัฒน์ (2567) คลิกที่นี่
• รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ระยะที่ 3 (2569) คลิกที่นี่
• รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ทั้ง 3 ระยะ (Zip File) คลิกที่นี่

“กระบวนการยุติธรรม” เป็นกระบวนการสำคัญในการสร้างความเท่าเทียมกันของประชาชนในสังคมในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นทางด้านเศรษฐกิจ เช่น การแข่งขันที่เป็นธรรม ด้านการเมือง เช่น การเข้าถึงอำนาจอย่างเท่าเทียม หรือด้านสิทธิขั้นพื้นฐาน เช่น การได้รับการบริการจากรัฐที่มีคุณภาพเพียงพอ ซึ่งที่ผ่านมา ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมเองก็ตระหนักถึงประเด็นเหล่านี้เป็นอย่างดี จึงทำให้แนวทางการพัฒนากระบวนการยุติธรรมในระยะหลัง มุ่งไปสู่เรื่องการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมอย่างเท่าเทียม (Access to Justice) มากกว่าในอดีต

อย่างไรก็ตาม การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมอย่างเท่าเทียมยังไม่เกิดขึ้นอย่างครอบคลุมทุกสังคมและยังคงมีความแตกต่างกันค่อนข้างมากในแต่ละสังคม โดยสาเหตุหลักมาจากความซับซ้อนของกระบวนการยุติธรรม ความไม่เข้าใจในประเด็นสังคมของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการออกแบบและพัฒนากระบวนการยุติธรรมหรือแม้แต่ความไม่เข้าใจในขั้นตอนของกระบวนการยุติธรรมของประชาชนทั่วไปเอง ด้วยเหตุนี้หลายประเทศจึงเริ่มใช้แนวทางประยุกต์องค์ความรู้จากสาขาอื่น ๆ มากไปกว่าสาขานิติศาสตร์เพียงอย่างเดียว มาออกแบบ และพัฒนากระบวนการยุติธรรมกันมากขึ้น

แนวทางหนึ่งที่หลายประเทศเริ่มนำมาใช้ คือการมองกระบวนการยุติธรรมผ่านความรู้และความเข้าใจของประชาชน รวมถึงออกแบบการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมที่มีพื้นฐานจากปัญหา และความต้องการของประชาชนเป็นหลัก โดยกระบวนการนี้ เรียกว่า “การสร้างความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง” (People-Centric Justice) นำมาสู่การดำเนินโครงการวิจัย เรื่องแนวทางการสร้างความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง (People-Centric Justice) มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาองค์ความรู้ในประเด็นที่เกี่ยวกับความต้องการและการเข้าถึงระบบยุติธรรมของประชาชนอันจะนำไปสู่การเพิ่มโอกาสการเข้าถึงระบบยุติธรรมของประชาชนไทยอย่างเท่าเทียม และเป็นการเพิ่มความเชื่อมั่นในระบบยุติธรรมของไทย โดยอ้างอิงแนวคิด และวิธีการศึกษาด้านการเข้าถึงระบบยุติธรรมของประชาชน (Access to Justice) ที่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ของสากล เพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพของระบบยุติธรรมที่สอดรับกับความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง

อ่านหรือดาวน์โหลดรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ระยะที่ 3 (2569) ได้ที่ด้านล่างนี้